Ngày 09/09/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 349/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định về lựa chọn nhà thầu, chỉ định thầu, xác định giá gói thầu và đặt hàng cung cấp sản phẩm, dịch vụ công. Nghị định có hiệu lực ngay từ ngày ký, với nhiều thay đổi đáng chú ý đối với chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu và các đơn vị tham gia quản lý, kiểm toán, quyết toán dự án.
1. Nghị định 349/2026/NĐ-CP sửa đổi những quy định nào?
Nghị định số 349/2026/NĐ-CP ngày 09/09/2026 của Chính phủ tập trung sửa đổi, bổ sung hai nghị định quan trọng:
-
Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 04/08/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 165/2026/NĐ-CP và Nghị định số 170/2026/NĐ-CP.
-
Nghị định số 32/2019/NĐ-CP ngày 10/04/2019 quy định về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên.
Những sửa đổi lần này tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế lựa chọn nhà thầu, điều chỉnh thủ tục chỉ định thầu, tăng cường ứng dụng Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và bổ sung cơ chế thực hiện đối với một số gói thầu, nhiệm vụ đặc thù.
2. Quy định rõ hạn mức chỉ định thầu đối với từng loại gói thầu
Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định tại khoản 5 Điều 4 Nghị định 349/2026/NĐ-CP, sửa đổi khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP.
Theo đó, các hạn mức được quy định như sau:
| Loại gói thầu | Hạn mức |
|---|---|
| Gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án | Không quá 01 tỷ đồng |
| Gói thầu dịch vụ tư vấn thuộc dự án | Không quá 03 tỷ đồng |
| Gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp thuộc dự án | Không quá 05 tỷ đồng |
Việc áp dụng chỉ định thầu cần căn cứ vào loại gói thầu, phạm vi điều chỉnh và các điều kiện, trình tự tương ứng theo quy định pháp luật.
Lưu ý: Không phải mọi gói thầu có giá trị nằm trong các hạn mức nêu trên đều mặc nhiên được chỉ định thầu mà không cần thực hiện thủ tục. Chủ đầu tư vẫn phải xác định đúng trường hợp áp dụng và tuân thủ quy trình tương ứng.
3. Quy định mới về thu thập báo giá để xác định giá gói thầu
Theo Điều 1 Nghị định 349/2026/NĐ-CP, quy định tại điểm d khoản 2 Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP được sửa đổi theo hướng tăng cường công khai, minh bạch trong thu thập báo giá.
Cụ thể:
-
Chủ đầu tư phải đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
-
Đơn vị quan tâm gửi báo giá trên hệ thống trong thời hạn tối thiểu 03 ngày làm việc kể từ ngày đăng tải yêu cầu báo giá.
-
Yêu cầu tối thiểu 01 báo giá và khuyến khích thu thập nhiều hơn 01 báo giá.
-
Trường hợp có nhiều báo giá, chủ đầu tư được sử dụng giá trung bình để xác định giá gói thầu.
-
Khi xác định giá trung bình, chủ đầu tư có quyền loại trừ báo giá hoặc hạng mục trong báo giá có mức giá cao hoặc thấp hơn 30% giá trung bình.
Đối với các gói thầu mua thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế và một số hàng hóa y tế liên quan, thời hạn gửi báo giá tối thiểu là 10 ngày kể từ ngày đăng tải yêu cầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Trường hợp có từ 02 báo giá trở lên, chủ đầu tư được lựa chọn báo giá cao nhất phù hợp với khả năng tài chính và yêu cầu chuyên môn.
Đáng chú ý, chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm tổ chức thu thập báo giá bảo đảm công khai, minh bạch. Tuy nhiên, nếu đã tuân thủ đầy đủ quy định về thu thập báo giá thì chủ đầu tư không phải chịu trách nhiệm đối với hành vi vi phạm quy định về cung cấp báo giá của đơn vị báo giá.
Đây là nội dung cần được đặc biệt lưu ý trong quá trình lập dự toán, xác định giá gói thầu và kiểm tra tính hợp lý của hồ sơ mua sắm.
4. Bổ sung trường hợp được áp dụng chỉ định thầu khi đấu thầu không thành công
Theo khoản 2 Điều 4 Nghị định 349/2026/NĐ-CP, Chính phủ bổ sung điểm e1 khoản 2 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP.
Theo đó, trường hợp gói thầu đã đăng tải thông báo mời thầu, mời quan tâm hoặc mời sơ tuyển nhưng xảy ra một trong các tình huống sau thì thuộc trường hợp được xem xét áp dụng chỉ định thầu:
-
Không có nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu, hồ sơ quan tâm hoặc hồ sơ dự sơ tuyển.
-
Tất cả hồ sơ dự thầu không đáp ứng hồ sơ mời thầu.
-
Tất cả nhà thầu không đáp ứng yêu cầu để thực hiện gói thầu.
Các gói thầu thuộc trường hợp này áp dụng quy trình chỉ định thầu thông thường theo quy định tại Điều 79 được sửa đổi.
Quy định bổ sung cơ chế xử lý đối với những gói thầu không lựa chọn được nhà thầu thông qua quá trình tổ chức đấu thầu trước đó.
Tuy nhiên, chủ đầu tư vẫn cần lưu giữ đầy đủ hồ sơ chứng minh tình trạng đấu thầu không thành công và việc áp dụng đúng quy trình chỉ định thầu.
5. Điều chỉnh quy trình chỉ định thầu thông thường và rút gọn
Nghị định 349/2026/NĐ-CP sửa đổi nhiều nội dung tại Điều 79 và Điều 80 Nghị định 214/2025/NĐ-CP.
Đối với chỉ định thầu thông thường
Quy trình gồm các bước chính:
-
Lập và phê duyệt hồ sơ yêu cầu.
-
Phát hành, làm rõ hoặc sửa đổi hồ sơ yêu cầu.
-
Tiếp nhận, đánh giá hồ sơ đề xuất và thương thảo với nhà thầu.
-
Phê duyệt, công khai kết quả lựa chọn nhà thầu.
-
Hoàn thiện, ký kết và quản lý thực hiện hợp đồng.
Theo quy định mới, chủ đầu tư không bắt buộc phải thẩm định hồ sơ yêu cầu và kết quả lựa chọn nhà thầu; trường hợp có yêu cầu thẩm định thì thực hiện theo các quy định tương ứng.
Đồng thời, nhiều bước của quy trình chỉ định thầu thông thường được thực hiện trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, trừ những trường hợp ngoại lệ theo quy định.
Đối với chỉ định thầu rút gọn
Nghị định sửa đổi quy trình gửi dự thảo hợp đồng, hoàn thiện hợp đồng và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu.
Một nội dung đáng lưu ý là đối với gói thầu xây lắp thuộc trường hợp chỉ định thầu theo điểm e khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải bảo đảm tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Ngoài ra, trường hợp gói thầu đồng thời thuộc diện áp dụng chỉ định thầu thông thường và rút gọn, chủ đầu tư được lựa chọn một trong hai quy trình theo quy định.
6. Mua sắm có giá trị không quá 100 triệu đồng được áp dụng cơ chế đơn giản hơn
Theo khoản 4 Điều 6 Nghị định 349/2026/NĐ-CP, đối với gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá không quá 100 triệu đồng, thủ trưởng cơ quan, đơn vị mua sắm được quyết định việc mua sắm và tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình.
Trong trường hợp này:
-
Không phải đáp ứng điều kiện quy định tại khoản 2 Điều 79.
-
Không bắt buộc thực hiện quy trình chỉ định thầu rút gọn tại khoản 3 Điều 80.
-
Phải bảo đảm chế độ hóa đơn, chứng từ đầy đủ theo quy định pháp luật.
Đơn vị cũng có thể lựa chọn thực hiện theo quy trình chỉ định thầu rút gọn.
Quy định giúp đơn giản hóa thủ tục đối với các khoản mua sắm có giá trị nhỏ, đồng thời vẫn đặt ra yêu cầu về tính tiết kiệm, hiệu quả và trách nhiệm giải trình.
7. Tăng cường quản lý nhà thầu phụ trong quá trình thực hiện hợp đồng
Điều 17 Nghị định 349/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về quản lý nhà thầu phụ tại Điều 141 Nghị định 214/2025/NĐ-CP.
Theo đó, nhà thầu phải xác định phần công việc và giá trị dự kiến giao cho nhà thầu phụ, bảo đảm không vượt mức tối đa được quy định.
Việc thay thế, bổ sung nhà thầu phụ hoặc thay đổi phần công việc do nhà thầu phụ thực hiện phải tuân thủ điều kiện chấp thuận tương ứng.
Đáng chú ý, Nghị định phân biệt rõ giữa nhà thầu phụ và nhà cung cấp nguyên liệu, vật liệu, máy móc, thiết bị hoặc nhân sự.
Việc nhà thầu mua vật tư, thuê thiết bị thi công, thuê nhân sự từ nhà cung cấp để thực hiện gói thầu không mặc nhiên được coi là sử dụng nhà thầu phụ; giá trị tương ứng không tính vào giá trị công việc sử dụng nhà thầu phụ theo quy định tại điểm h khoản 2 Điều 141.
Quy định này có ý nghĩa thực tiễn đối với việc đánh giá phạm vi công việc giao cho nhà thầu phụ, kiểm soát hợp đồng và kiểm tra khối lượng thực hiện.
8. Bổ sung cơ chế đặt hàng đối với sản phẩm, dịch vụ công
Bên cạnh các quy định về lựa chọn nhà thầu, Nghị định 349/2026/NĐ-CP còn sửa đổi Nghị định 32/2019/NĐ-CP liên quan đến giao nhiệm vụ, đặt hàng cung cấp sản phẩm, dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước.
Đáng chú ý, đối với nhiệm vụ đặt hàng cấp bách cần triển khai ngay nhưng chưa được cơ quan có thẩm quyền ban hành đơn giá, giá đặt hàng, cơ quan, đơn vị được ký hợp đồng với giá trị tối đa bằng:
-
90% giá trị đặt hàng tính theo giá thực hiện năm gần nhất; hoặc
-
90% dự toán được cấp có thẩm quyền giao, áp dụng đối với trường hợp thực hiện lần đầu.
Sau khi có đơn giá, giá đặt hàng chính thức, cơ quan, đơn vị phải điều chỉnh hợp đồng, thực hiện nghiệm thu, thanh lý và xử lý chênh lệch theo quy định.
Đây là cơ chế có ý nghĩa đối với các đơn vị thực hiện nhiệm vụ công ích, cung ứng dịch vụ công và sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước.
9. Những lưu ý đối với công tác kiểm toán và quyết toán dự án
Từ góc độ kiểm toán độc lập, kiểm toán tuân thủ và kiểm tra hồ sơ quyết toán dự án, NAVF lưu ý một số nội dung khi áp dụng Nghị định 349/2026/NĐ-CP:
Thứ nhất, kiểm tra căn cứ áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu. Cần xác định đúng đối tượng, giá trị gói thầu, trường hợp được chỉ định thầu và các điều kiện pháp lý liên quan.
Thứ hai, rà soát hồ sơ xác định giá gói thầu. Cần kiểm tra việc đăng tải yêu cầu báo giá, thời hạn tiếp nhận, phương pháp xác định giá và căn cứ loại trừ các báo giá có biến động lớn.
Thứ ba, kiểm tra việc tuân thủ quy trình chỉ định thầu. Đặc biệt lưu ý các thủ tục thực hiện trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, việc phê duyệt kết quả, công khai hồ sơ và yêu cầu thương thảo giá.
Thứ tư, kiểm tra hồ sơ quản lý hợp đồng và nhà thầu phụ. Cần đối chiếu phạm vi công việc, tỷ lệ giao thầu phụ, các thay đổi trong quá trình thực hiện và trách nhiệm của nhà thầu chính.
Thứ năm, đánh giá quy định chuyển tiếp. Đối với những gói thầu đã triển khai trước ngày 09/09/2026, cần xác định giai đoạn thực hiện thủ tục để lựa chọn đúng hệ thống quy định áp dụng. Không mặc nhiên áp dụng toàn bộ quy định mới cho các gói thầu đã phát hành hồ sơ trước ngày Nghị định có hiệu lực.
Việc kiểm tra tuân thủ pháp luật về đấu thầu cần được thực hiện phù hợp với tính chất, phạm vi và mục tiêu của từng cuộc kiểm toán, không đồng nhất mọi sai sót thủ tục với sai sót về giá trị quyết toán.
10. Hiệu lực thi hành
Theo Điều 28, Nghị định số 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 09/09/2026.
Nghị định cũng quy định chuyển tiếp đối với các hoạt động lựa chọn nhà thầu, đặt hàng cung cấp sản phẩm, dịch vụ công đã triển khai trước ngày có hiệu lực.
Do đó, các chủ đầu tư, đơn vị mua sắm, bên mời thầu, nhà thầu và tổ chức cung cấp dịch vụ kiểm toán, tư vấn cần rà soát quy trình, hồ sơ và các hợp đồng liên quan để cập nhật, áp dụng đúng quy định.
Kết luận
Nghị định 349/2026/NĐ-CP có nhiều điểm mới quan trọng về chỉ định thầu, thu thập báo giá, lựa chọn nhà thầu qua mạng, quản lý nhà thầu phụ và đặt hàng cung cấp sản phẩm, dịch vụ công.
Những thay đổi này góp phần hoàn thiện cơ chế thực hiện hoạt động đấu thầu, đồng thời đặt ra yêu cầu cập nhật quy trình, kiểm soát hồ sơ và nâng cao trách nhiệm giải trình của các đơn vị liên quan.
Công ty TNHH Hãng Kiểm toán và Định giá Quốc Gia khuyến nghị các đơn vị chủ đầu tư, ban quản lý dự án và doanh nghiệp chủ động rà soát các quy định mới để bảo đảm tính tuân thủ trong quá trình lựa chọn nhà thầu, thực hiện hợp đồng và lập hồ sơ quyết toán.
Căn cứ pháp lý: Nghị định số 349/2026/NĐ-CP ngày 09/09/2026 của Chính phủ; Nghị định số 214/2025/NĐ-CP và Nghị định số 32/2019/NĐ-CP cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung có liên quan.
